Ödüller

2014 MIPIM AR Geleceğin Projeleri Ödülü (1.lik Ödülü)

Suyabatmaz Demirel Mimarlık

Arif Suyabatmaz, Hakan Demirel

Ekip M.Uzman, E. Yazkurt, O. Ülgen, G. Ersel, A. Yıldırım, E. Yılmaz, M. Gören, G. Bayar

Müşteri İstanbul Büyükşehir Belediyesi

Yer İstanbul/Türkiye

Ebat 14.600 m2

Sultangazi Belediyesi İstanbul’un Avrupa yakasında yer almaktadır ve kentsel dönüşüm kapsamında gelişmekte olan bir bölgedir. Belediyeye ait olan ve yoğun konut dokusuyla çevrili olan proje alanı, ciddi bir eğim üzerinde konumlanmaktadır. Çevresine yapacağı etki ve getireceği yeni işlevi nedeniyle bulunduğu alanda kritik bir rol oynayan projede pazar yeri olarak da düzenlenebilecek bir otopark alanı ve bu alanla entegre olması beklenen yaklaşık 1000 m2 lik sosyal-idari bir bina oluşturulması öngörülmüştür. Pazar kültürü Türkiye’nin hemen hemen her yerleşim yerinde karşımıza çıkmaktadır. Haftanın belirli bir günü belirli bir semtte açılan pazarlar devam eden günlerde başka semtlerde açılır ve kentin farklı bölgelerine farklı zamanlarda hizmet verirler. Pazarlar genelde sokaklarda veya meydan gibi kamusal alanlarda kurulmalarına rağmen özellikle büyük şehirlerde trafik işleyişini bozmamak için özel olarak ayrılmış pazar alanlarında kurulmaktadır. Pazarların kurulmadığı zamanlarda da belediyeler bu alanları otopark olarak işleterek bu alanın kullanımını sürekli hale getirmekte ve bu şekilde bölgede bulunan otopark sorununa bir çözüm bulmaktadır.

Pazar alışverişinin kesintisiz bir güzergah üzerinde zorlanmadan yapılması gerektiğinden projenin kaldırımla doğrudan ilişki kurması önemlidir. Yaklaşık olarak 7500m2 büyüklüğünde olan proje arazisindeki 13 metrelik kot farkı bir avantaj olarak görülmüş ve yapı her katta zeminle doğrudan ilişki kuracak şekilde kurgulanmıştır. Tasarımda temel prensip erişilebilirliği maksimuma çıkarmak ve sokakla aktif bir ilişki kuran mekanlar yaratmak olmuştur. Programın yoğunluğu aslen zeminden yükselen bir yapıyı işaret etmektedir, lakin bir pazar alanı için bu negatif bir etki yaratmaktadır. Diğer yandan da otopark olarak kullanılacak zaman diliminde ise güvenlik ön plana çıkmaktadır. Bu kriterlere göre hem sokakla doğrudan bağlantı kurabilecek, hem de güvenlik problemini ortadan kaldıracak şekilde girişler düzenlenmiştir. Aynı zamanda yapı içerisindeki araç rampaları pazardaki insanların da katlar arasında konforlu bir şekilde hareket edebilmeleri için %8lik bir eğimle tasarlanmıştır.

Yeni pazar alanında yoğun bir kullanım öngörülmektedir. Bu da büyük toplulukların ihtiyaçlarını rahat bir şekilde karşılayan mekanların tasarlanması anlamına gelmektedir. Bu yüzden normal katlarda kat yükseklikleri 5,2 metre olarak tasarlanmış, bununla hem pazacıların hem de kullanıcıların konfor ortamı sağlanmıştır. Bodrumda konumlanan kurban kesim alanı ve pazar araçlarının park alanı için daha büyük bir hacim yaratmak amacıyla bu alanın kat yüksekliği 5.7 metre olarak belirlenmiştir. Yapının konumlandığı çevrenin aşırı yoğun bir bölge olması ve çok kısa bir sürede kalitesiz bir şekilde oluşması sosyal donatı yoksunluğuna yol açmıştır. Mahalle halkının yakın çevrede sağlık, eğitim ve rahatlama gibi ihtiyaçlarını karşılayamaması bu çevreyi yalnızca konaklama olarak kullanılan bir yere dönüştürmektedir. Ayrıca mahalle de bu sebeplerden ötürü değersizleşmekte ve içinde yaşayanları mağdur durumda bırakmaktadır. Tasarım bu durumu tam tersine çevirmek için alana sürekli olarak hizmet edebilen sosyal donatı alanlarını içerecek bir şekilde kurgulanmıştır. Diğer bir yandan deprem faktörünü göz önüne almadan yapılan yapılar bölgede bir endişe konusu olmuş ve yapının bir afet anında mahalle için bir toplanma alanı olarak da kullanılması istenmiştir. Bundan dolayı yapının hem mahalleye hizmet verecek işlek bir alan olarak kullanılması hem de kendi kendine yetebilecek mekansal özelliklere ve işlevlere sahip olması amaçlanmıştır. Yaklaşık 1000 metrekare alana yayılan eğitim, sağlık, idari birimler ve servis alanlarından oluşan servis alanları yapının 3 ve 4 üncü katlarında konumlanmıştır. Bütün bunların yanı sıra, plansız yapılaşma sebebiyle yakın çevre boşluksuz bir şekilde yapılanmış ve mahalle halkı yeşil alanlardan yoksun kalmıştır. Buna bir çözüm oluşturmak amacıyla yapı teraslanarak yükselecek şekilde tasarlanmış ve en üst katta kafe, yeşil alanlar ve seyir terası oluşturularak çevrede yaşayanların rahatlayayıp sosyalleşebileceği bir kullanım alanı yaratılmıştır. Mahalle ölçeğinde bakıldığında yapılaşacak alanın büyüklüğünün bir yapı adası büyüklüğünde olduğu görülmektedir. Çekme sınırlarına yaslanarak yükselen bir yapının mahalle için kasvetli bir ortam yaratacağı düşünüldüğünden tasarım kararı yapının daha narin olması gerektiğini savunmuştur. Bu sayede yapı yükseldikçe kat sınırları içeriye doğru çekilmiş bu da bodrumdan en üst kata kadar doğal ışık ve doğal havalandırmadan yararlanabilen, etrafındaki konut alanına gerektiği ölçüde yaklaşan bir kamusal alan elde edilmiştir.

103
1007
1008
1005
1004
1003
1002
1001
1006
107
106
108
105
1009
1010
104
109
110
103
1007
1008
1005
1004
1003
1002
1001
1006
107
106
108
105
1009
1010
104
109
110